Chiều ngày 17/03 vừa qua, Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế Việt Nam (VBLC) đã tổ chức thành công Hội thảo “Án lệ ở Việt Nam – Thực tiễn áp dụng” tại Hà Nội, với sự tài trợ của các công ty luật NHQuang&Associates, VILAF và YKVN. Hội thảo đã thu hút được hơn 110 khách mời tham dự, trong đó có đại diện của Tòa án Nhân dân tối cao(TANDTC), Văn phòng Quốc hội, Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp Hà Nội, Chương trình phát triển Liên hiệp quốc (UNDP), Đại học Luật Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Ngoại thương.
Phát biểu khai mạc hội thảo, luật sư Trần Tuấn Phong, thành viên Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ trân trọng gửi lời cảm ơn đến các diễn giả, các vị đại biểu và các nhà tài trợ đã giúp VBLC tổ chức buổi hội thảo, trong bối cảnh án lệ đang là chủ đề được nhiều luật sư và nhà nghiên cứu luật hết sức quan tâm.
LS Trần Tuấn Phong phát biểu khai mạc
Mở đầu hội thảo, luật sư Nguyễn Hưng Quang, thành viên Ban Chủ nhiệm VBLC, Văn phòng luật NHQuang & Associatesđã giới thiệu chung về án lệ và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam. Theo ông, việc công bố các bản án trong ngành tòa án đã có từ những năm 1970 thông qua các báo cáo tổng kết hàng năm của ngành và tuyển tập các các vụ án hình sự, dân sự. Những bản án này tuy đã được tham khảo rất nhiều, song lại không được thừa nhận là nguồn luật. Luật sư Quang cũng cho biết nhu cầu sử dụng án lệ của các thẩm phán để tham khảo các nguyên tắc, nhận định pháp luật có xu hướng tăng cao. Cụ thể, theo khảo sát đánh giá của ông, nếu như trong năm 2006 chỉ có 52,85% thẩm phán có nhu cầu sử dụng án lệ thì đến năm 2012, con số này đã lên tới 96,6%. Lý do dẫn đến nhu cầu sử dụng án lệ ngày một tăng là bởi hiệu quả khung pháp luật và độc lập tư pháp ở Việt Nam chưa được cao, luôn đứng ở mức thấp so với các nước trong khu vực.
LS Nguyễn Hưng Quang
Về trình tự áp dụng, án lệ đứng sau quy phạm pháp luật, tập quán pháp, áp dụng tương tự pháp luật, nguyên tắc cơ bản của Bộ luật dân sự và đứng trên lẽ công bằng. Ông Quang cho biết Nghị quyết số 03/2015/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán về quy trình lựa chọn, công bố và áp dụng án lệ đã đưa ra những tiêu chí cụ thể về việc lựa chọn án lệ. Số lượng các bản án đang được công bố đề làm nguồn án lệ khá phong phú, bao gồm 6 lĩnh vực là (i) hình sự, (ii) hành chính, (iii) dân sự, (iv) hôn nhân gia đình và người chưa thành niên, (v) kinh doanh, thương mại, và (vi) lao động. Hiện nay, có 10 án lệ đang có hiệu lực và 18 dự thảo án lệ đang được TANDTC xin ý kiến góp ý.
Sau phần giới thiệu chung về án lệ, các diễn giả tham gia thảo luận về hai chủ đề: (i) Phân tích một số án lệ ở Việt Nam và (ii) Đề xuất áp dụng án lệ trong việc hành nghề luật tại Việt Nam .
Nội dung thảo luận của hai chủ đề được tóm tắt trong bài viết sau:
Chủ đề 1: Phân tích một số án lệ ở Việt Nam
Chủ đề 2: Đề xuất áp dụng án lệ trong việc hành nghề luật tại Việt Nam
Hội thảo kết thúc vào lúc 17h30 cùng ngày, được đánh giá là có ý nghĩa rất lớn đối với các khách mời tham dự. Phát biểu bế mạc hội thảo, luật sư Trần Tuấn Phong, một lần nữa gửi lời cảm ơn đến các vị đại biểu, các khách mời, các diễn giả và khẳng định Câu lạc bộ sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc làm đầu mối giúp kết nối các luật sư và các cơ quan ban ngành./.
